آموزگاري:عشق؛آموزگاران...؟

اصول مبتنی  بر روانشناسی جدید

1-     روش باید علاقه فعلی دانش آموزان را مورد توجه قرار دهد و رشد علایق آینده او را برانگیزاند.

مثال : در دوره ابتدایی دانش آموزان علاقه خاصی به بازی دارند که باید روش تدریس را با  بازی در هم بیامیزیم و این پیوند باعث  رغبت و انگیزه او برای مشارکت در فرآیند  یاددهی – یادگیری می شود و زمینه رشد او را فراهم می سازد.

2-     روش باید دانش آموز را برای دستیابی به هدفهای ارزشمند تربیتی تحریک کتد.می توان طرق مختلفی را برای نیل به این اهداف به کار برد .یکی از این روشها این است که فعالیتها با ویژگی های رشد و علایق دانش آموز همسو باشد.

مثال : دانش آموز مقطع ابتدایی معمولا علاقه خاصی به ابراز وجود دارد و دنبال موقعیتی است که خود را نشان  دهد . لذا معلم خلاق می تواند در اینگونه مواقع از این حس دانش آموز نهایت استفاده را برده و فعالیت گروهی لذت بخشی را برای ایم همسالان طراحی کند.

3-     روش باید برای فعالیتهای خلاق پنهان دانش آموزان فرصتهایی را فراهم سازد.

استعدادها معمولا در محیطهای عاری از قیود و قوانین خاص بروز پیدا می کنند.روش تدریس باید به گونه ای انتخاب شود که هم متضمن آزادی فعالیت باشد و هم تنوع فعالیتها را رقم زند.

4-     روش تدریس باید تفاوتهای فردی در تواناییها و علایق دانش آموزان را در نظر گرفته و توجه داشت که شرایط محیطی قبل و بعد از تولد کودکان در تواناییها ی ذهنی ، عاطفی و جسمانی آنها تاثیرمستقیم دارد.

مثال  : دانش آموزی به خطاطی و دانش آموز دیگر به نقاشی علاقه خاصی دارن . شرایط باید به گونه ای طراحی شود که این دو نفر در خلال تکالیف نبوغ خود را ارائه نمایند و از این طریق تکالیف را  نیز انجام دهند. یا اینکه دانش آموزی از نظر عاطفی قدرت برقراری ارتباط با دیگران  را ندارد که در صورت عدم آگاهی مربی تکالیف گاهی شرایط را برای این دانش آموز بسیار دشوار نموده و ممکن است صدمات جبران ناپذیری را وارد آورد.

5-     روش باید از طریق استفاده از مواد عینی فرصتهایی را برای یادگیری فراهم سازد

مثال : برای آموزش یکی از چهار عمل اصلی به عنوان نمونه گفتن 4-6 می شود 2 کفایت نمی کند بلکه باید با نشان دادن اشیای عینی انش آموز خود کاشف جواب باشد .

6-     روش باید رشد مهارتهای اساسی  از طریق استفاده از موقعیتهای معنادار پیش بینی  هایی را به عمل آورد

مهارتهای خواندن ، نوشتن ، حساب کردن ، مهارتهای مربوط به تفکر و مهارتهای اجتماعی از طریق روشهای تدریس موثر رشد می کنند. یکی از ویژگیهای روش تدریس موثر ایجاد موقعیتهای معنادار برای فعالیت دانش آموز است. موقعیت معنادار موقعیتی است که در آن تجربه های یادگیری و رغبت انگیز و رضایتبخشی برای کودک فراهم شود .مهارتهای اساسی از طریق چنین موقعیتهایی قابل کسب است.  رغبت و علاقه در کارگروهی مشارکت کنند.آن مساله انگیزه ی فعالیت احساس کند . یا اگر میخواهیم مهارت برقراری روابط گروهی را به او بیاموزیم باید فعالیتهای متناسب با علایق آنها پیش بینی کنیم تا با رغبت و علاقه در کار گروهی مشارکت کنند.

7-     روش باید تجربه هایی فراهم کند تا کودک بتواد به سطح کامل دوران کودکی حرکت کند . به عبارت دیگر روش تدیس باید برای کودک مجرا و بستر رشد باشد نه موجب توقف در لذتهای آنی کودکی . به همین دلیل است که به عنوان مثال می گوییم :تفکر عینی اقتضا می کند که روش تدریس به امور عینی و اشیای محسوس تکیه کند ولی همراه با آن باید امکان گذر به مرحله تفکر انتزاعی را نیز فراهم  کند .

8-     روش باید امکان تحقق یادگیری به معنای وسیع را فراهم سازد.

یادگیری به معنای وسیع دارای سه بعد است. شناخت ، گرایش  و مهارت . دانش آموز باید نسبت به موضوع یادگیری شناخت حاصل کند ، گرایشهای مثبت به دست آورد و مهارتهای عملی مربوط به آن را کسب کند.اگر به یکی از این سه مورد توجه شود قطعا یادگیری صورت نخواهد گرفت.برا ی توسعه شخصیت از یک مرحله به مرحله بالاتر باید هر سه جنبه لحاظ شود.

اصول مبتنی  بر عملکردهای اجتماعی

9-     چون تدریس ، شرایط نایل شدن دانش آموز به هدفهای یادگیری را فراهم می کند لذا این نایل شدن باید با همکاری شاگرد با معلم باشد و این همکاری علاوه بر کمک به تحقق هدفهای آموزشی به تقویت صلاحیت اجتماعی دانش آموز نیز یاری می رساند.

10- روش باید بین راهنمایی معلم و آزادی دانش آموز تعادل به وجود آورد.

در سیستم نقش تعریف شده معلم ، هدایتگری و سازماندهی فعالیتهای یادگیری است و دانش آموز انجام دهنده ی فعالیت هاست. حال اگر این نقش تغییر کند و معلم انجام دهنده فعالیتها نیز باشد ، طبعا در تربیت هدفگرای دانش آموز اختلال بوجود می آید و دانش آموز نیز برای پر کردن این خلل به سمت هدایتگری روی می آورد. پس به جاست که این اعتدال وجود داشته باشد.

11- روش باید امکان لازم را برای مشارکت دانش آموزا ن در حل مسایل زندگی ، در مدرسه فراهم کند

همه ی ما به این اصل واقفیم که مدرسه خانه دوم کودک است .پس یک قدم به جلو ، زندگی در مدرسه نمونه ای  از زندگی در جامعه است. اگر دانش آموز امکان مشارکت در حل مسایل مدرسه را پیدا کند  طبیعتا در مواجهه با مسایل اجتماعی قدرت بیشتری در تصمیم گیریهای آنجا دارد و از عهده حل مشکلات به راحتی برمی آید.

12- روش باید فرصتهای توسعه فرآیندهای گروهی را برای دانش آموز فراهم سازد.

زندگی در گروه صلاحیت و مهارت لازم دارد . این صلاحیت تنها با مطالعه فواید زندگی گروهی و چگونگی روابط در گرو ه حاصل نمی شود . فرد باید ابتدا زندگی در گرو ه را تجربه کند و با رعایت قوانین حاکم بر گروه توانایی برقراری  روابط منطقی  با اعضای گروه را بدست آورد. لذا روش باید این امکان را تسهیل بخشد.

13- روش باید برای کوششهای فردی از طریق استفاده از هنجارهای گروهی انگیزه به وجود آورد.

به طور معمول  و طبیعی امیال و نگیزه فردی وبه طبع ان کوشش فردی با خواست گروهی تقابل دارد. لذا روش باید بتواند بین انگیزه های فردی و خواست و مصلحت گروهی هماهنگی  ایجاد کند وفرد بروز رفتارهای متناسب با هنجارهای گروهی را مصلحت فردی نیز تلقی و با رضایت قلبی انجام دهد.

14- روش باید برای تصمیم گیری و قبول مسئولیت ها فرصتهایی را فراهم سازد. 

قدرت تصمیم گیری در انجام امور و روحیه قبول مسئولیت به تمرین و ممارست نیاز دارد. روش باید فرصتهایی را برای تصمیم گیری فراهم کند و نقش و مسئولیتی به عهده فراگیر بسپارد.مثالی گه بیشتر به چشم می خورد ، شور و اشتیاق دانش آموزان برای دریافت پست سرگروهی در کلاس است.

    15-روش باید رشد تدریجی توانایی هدایت خود در دانش آموز فرصتهایی را به وجود آورد.

هدایت خود دارای دو جنبه است

الف)هدایت خود در انجام امور زندگی : فرد بتواند مسایل زندگی خود را بشناسد و برای حل آنها از روشهای مناسب استفاده کند.

ب ) به گرد آوری اطلاعات مورد نیاز از طریق مطالعه منابع اطلاعات بپردازد. بنابر این روش تدریس باید همان روش تحقیق تلقی شود تا بتواند توانایی کاوشگری را در فرد تقویت کند.

اصول مبتنی  بر هدفهای وسیع دوره ابتدایی

16-روش باید همه ی جنبه های رشد کودک را در بر گیرد. با توجه به اینکه شخصیت فرد دارای ابعاد اساسی و چند گانه است ، لذا اگر یکی از این ابعاد توسعه یافته و ابعاد دیگر رشد پیدا نکنند ، قطعا رشد غیر طبیعی و نا سالم خواهد بود .پس روش باید رشد همه جانبه از جمله جنبه های عقلانی ، اجتماعی ، عاطفی ، معنوی و جسمانی و...را در نظر گیرد.

17- روش باید تعادل مناسب در فعالیتهای دانش آموزان بوجود آورد.

فعالیتهای دانش آموزان را می توان به فعالیتهای ذهنی و عملی تقسیم بندی کرد.یادگیری موثر در گرو اتحاد هر دو نوع فعالیت است که کم توجهی به هر یک از این دو عنصر می تواند آثار مخربی را به دنبال داشته باشد.

18 – روش باید دانش آموز رابه سوی اجتماع ، ملت و جهان او سوق دهد .

روش تدریس باید امکان فعالیت یادگیری در محیط های اجتماعی محدود و وسیع را فراهم نماید. یعنی فرد بتواند به منابع و مراکزی مراجعه کند و با مطالعه در آنها به اهداف آموزشی دست یابد.همچنین روش باید بتواند صلاحیت زندگی در اجتماع محلی ، ملت و جهان را در وی تقویت کند.

19- روش باید امنیت و رضایت را در دانش آموز تقویت نماید

یکی از عواملی که موجب رضایت خاطر دانش آموز می شود انجا م فعالیت یادگیری و کسب موفقیت است لذا باید امکان ابراز وجود و ارایه تواناییها و استعدادها به دانش آموز داده شود.

20- روش باید فراتر از مهارتهای اساسی سه گانه عمل کند.

مهارتهای سه گانه خواندن ، نوشتن و حساب کردن مهارتهای سه گانه دوره ابتدایی هستند که کافی نبوده و با توجه به رشد فعلی باید مهارتهایی چون استدلال کردن و مهارتهای اجتماعی نیز به این سه مهارت افزوده شود.